แรงบันดาลใจ

 แรงบันดาลใจ New Cycles

‘งานจิตอาสา’ คำพูดที่ผมได้ยินจากเพื่อนของผมที่คุยกัน ในช่วงปิดเทอมภาคฤดูร้อนของปี2014 ซึ่งตอนนั้นผมกำลังเรียนอยู่ Year 10 หรือเทียบเท่าชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ในระบบการศึกษาไทย ในใจของผมคิดแต่จะทำกิจกรรมที่สนุก และอยากเป็นตัวของตัวเอง

ในตอนนั้นผมไม่เข้าใจหรอก คำว่าจิตอาสาคืออะไร?  เป็นการทำอะไร?  ทำแล้วได้อะไร?  ผมจึงเริ่มหาข้อมูลเพิ่มเติมว่า งานจิตอาสาคือการสมัครใจที่จะเข้าไปช่วยเหลือ ทำงานให้คนอื่นโดยที่ไม่ได้หวังรับสิ่งตอบแทน การเป็นอาสาสมัครสามารถทำได้อีกหลายอย่างเช่น ปลูกต้นไม้ แจกข้าวของผู้ประสบภัย หาทุน หรืออื่นๆ อีกมาก

ผมจึงมีคำถามขึ้นในใจกับการช่วยเหลือผู้คนหรือการทำงานโดยไม่ได้เงิน คงเป็นการแสดงน้ำใจแบบหนึ่ง ระหว่างทางกลับบ้านผมเห็นป้ายตัวใหญ่ๆ ข้างโรงพยาบาลที่ผมผ่านประจำทุกวัน เขียนว่า “โครงการส่งเสริมสุขภาพชุมชน คัดกรองความเสี่ยงต่อภาวะ Metabolic รับสมัครอาสาสมัครร่วมกับโรงพยาบาลลงพื้นที่ ณ ชุมชนบึงพระราม 9 พัฒนา บ่อ 2’

นั่นคือ จุดเริ่มต้นของการได้เข้ามาอุทิศตนเป็นอาสาสมัครทำงานเพื่อสังคมครั้งแรก สิ่งที่ผมทำคือได้ไปร่วมกับโรงพยาบาลออกหน่วยคัดกรองความเสี่ยงต่อภาวการเผาผลาญในร่างกาย ในตอนนั้นผมยังเด็ก พี่ เจ้าหน้าที่มอบหน้าที่ให้ผมก็คือจัดคิวผู้รับการตรวจ … ช่วยแจกของ… ซึ่งมีทั้งอุปกรณ์ปฐมพยาบาลเบื้องต้น อาหาร และขนม ผมช่วยสอนทักษะการเล่นฟุตบอลให้กับเด็กๆในชุมชน

ในปีถัดมาผมก็ได้มาร่วมกิจกรรมกับโรงพยาบาลอีก นอกจากที่ได้ทำอย่างเบื้องต้นแล้ว พี่เจ้าหน้าที่ก็เลยให้ผมมานั่งคู่กับผู้ช่วยแพทย์ ผมได้ช่วยซักประวัติถามคนไข้ วัดชีพจร วัดความดัน เจาะเลือด วัดรอบเอว ชั่งน้ำหนักและส่วนสูงเพื่อคำนวณค่าดัชนีมวลกาย เป็นครั้งแรกในชีวิตที่ผมได้จับต้องอุปกรณ์แบบนี้อย่างใกล้ชิดนับเป็นประสบการณ์ที่ดีมากครับ

สิ่งที่ผมได้รับไมใช่ความตื่นเต้นที่ได้ทำกิจกรรมใหม่  และได้รู้จักเพื่อนจากโรงเรียนอื่น เมื่อผมได้ลองซักประวัติคนไข้และฟังเรื่องราวของคนในพื้นที่ชุมชนบึงพระรามเก้านั้น จิตใจที่สนุกสนานปรับเปลี่ยนเป็นหดหู่ เมื่อผมได้พบกับเด็กรุ่นราวคราเดียวกับผมที่ป่วยและมีแนวโน้มว่าจะเป็นเบาหวาน เนื่องจากไม่ทราบวิธีการควบคุมสุขลักษณะในการทานอาหารและไม่มีโอกาสได้ออกกำลังกาย มันทำให้ผมรู้สึกสงสารและเห็นใจเขามาก ผมถามเขาว่าทำไมถึงไม่ออกกำลังกาย มันเป็นสิ่งที่ดี ผมเองก็ชอบเล่นกีฬาเป็นนิสัย เป็นนักกีฬาทีมโรงเรียน ทำให้ผมทราบว่าการเล่นกีฬาและการออกกำลังกาย ทำให้ร่างกายแข็งแรง ปราศจากโรคภัย ผมคิดว่าเป็นสิ่งที่ทุกคนทราบอยู่แล้ว

เปี๊ยก (น้องที่ผมคุยด้วย) ชวนผมเดินรอบๆชุมชน ผมสังเกตเห็นว่า พื้นที่ส่วนกลางของชุมชน มีลานกว้างเพียงลานเดียว รอบๆ ลานกว้างแห่งนี้ก็เป็นที่ทิ้งขยะ ที่เก็บของเก่า พื้นที่มีจำกัด ถ้าจะเล่นหรือจะใช้พื้นที่ก็ต้องรอให้พืที่มีอายุมากกว่าเล่นให้เสร็จซะก่อนและต้องสลับกันเล่น ผมรู้สึกเห็นใจพวกเขามาก เด็กคนนี้ทั้งๆที่อายุใกล้เคียงกับผมแท้ๆ แต่ขาดโอกาสในการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ เนื่องจากพื้นที่ที่อยู่มีพื้นที่จำกัด ด้านบนเป็นถนนทางด่วนมีรถวิ่งไปมาเสียงดังทั้งวัน ลานทำกิจกรรมของพวกเขามีแต่ลูกกรงล้อม แบ่งเป็นพื้นที่ทิ้งขยะส่วนใหญ่

ในปิดเทอมภาคฤดูร้อนที่ผ่านมา ผมเรียนจบเกรด 13  ผมมีเวลาว่าง จึงมาขอเป็นอาสาสมัครร่วมกับโรงพยาบาล มาออกหน่วยที่ชุมชนบึงพระราม 9 อีกครั้งหนึ่ง นับเป็นครั้งที่ 4 ในครั้งนี้โรงพยาบาลจัดโครงการที่ใหญ่กว่าทุกครั้ง โดยให้มีการทำความสะอาด ทาสี ซ่อมแซมเครื่องเล่น ในลานกิจกรรมเดิม  ผมได้พบปะชาวบ้านที่เคยพบเมื่อปีก่อนๆ ซึ่งดูแล้วสุขภาพก็ยังไม่ดีขึ้นเท่าที่ควร ผมจึงพยายามคิดหาวิธีช่วยคนเหล่านี้ในความสามารถที่ผมจะทำได้  ผมจึงมานั่งวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้นในบริเวณชุมชนพระราม 9 ไม่ว่าจะเป็นสถานที่ พื้นที่ลานกิจกรรม มลภาวะ เด็กและเยาวชนที่ไม่ได้ใช้เวลาว่างอย่างเป็นประโยชน์ บางคนไม่ได้ไปโรงเรียนเพราะโรงเรียนอยู่ไกล ไม่มียานพาหนะที่ใช้ในการเดินทาง และสิ่งหนึ่งที่ผมเห็น คือจักรยานที่มีสภาพไม่สามารถใช้งานได้หลายคัน และคนในชุมชนซ่อมไม่เป็น ร้านจักรยานเจ้าเดิมก็ปิดตัวไปเพราะช่างซ่อมเป็นเบาหวานต้องตัดมือทิ้ง เด็กหลายคนไม่ได้รับการศึกษา ถูกพ่อแม่บังคับให้ทำงาน ผมเลยคิดว่าอยากทำอะไรเพื่อพัฒนาชุมชนนี้

ในชีวิตของผมตั้งแต่เด็กจนโตผมชอบเล่นกีฬา ฟุตบอล บาสเก็ตบอลและปั่นจักรยาน งานปั่นจักรยานเป็นงานอดิเรกที่ผมชอบรองมากจากกีฬาอื่นๆ ผมชอบกีฬาปั่นจักรยาน เพราะผมรู้สึกถึงความเป็นอิสระ เมื่อมีพาหนะที่ได้ออกแรงออกกำลัง ผมสนุก และยังได้ออกกำลังกายอีกด้วย เมื่อ 2 ปีที่แล้วในประเทศไทยจัดกิจกรรม Bike for mum (กิจกรรมเฉลิมพระเกียรติมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 83 พรรษา) ซึ่งผมได้เข้าร่วมกิจกรรมกับพ่อของผม ในช่วงซัมเมอร์ที่ผ่านมา ผมได้ไปสมัครฝึกงาน Internship ที่บริษัท Sport Bicycle เพื่อให้ผมมีความรู้มากขึ้นในเรื่องจักรยาน เพราะการฝึกงานนี้ทำให้ผมสนใจทางด้าน Mechanic เครื่องกลการช่าง ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจ และตรงกับเมื่ออดีตผมเคยฝึกงานเป็นช่างซ่อมที่ Toyota

เมื่อผมตัดสินใจขออนุญาตครอบครัวพักการเรียนเพื่อหาประสบการณ์ ตั้งใจไว้ว่าจะทำ Project ด้านจักรยาน ชื่อ New cycles ให้กับชุมชนบึงพระราม 9 นี้ New cycles เป็นโปรเจคที่ผมมั่นใจว่า จะทำให้เด็กมีกิจกรรม และสามารถเปลี่ยนความคิดของคนในชุมชน เพื่อให้เกิดความมั่นใจในตัวเองว่าเราสามารถซ่อมเองได้ และหลุดพ้นจากความยากจนและวงจรชีวิตเดิม โดยผมจะสอนให้คนในชุมชนรู้จักวิธีการซ่อมจักรยาน เพื่อจะได้ใช้จักรยานในการออกกำลังกาย ดูแลสุขภาพให้ดีและใช้ในการเดินทาง ไปทำงานหรือไปโรงเรียน ความรู้ของผมที่ได้จากการฝึกงานที่ร้าน Sport bicycle และ Toyota จะถ่ายทอดให้กับคนในชุมชน เด็กๆและเยาวชนในชุมชนสามารถปั่นจักรยานเป็นงานอดิเรกและสามารถได้ใช้ความรู้การซ่อมจักรยานเพื่อฝึกเป็นอาชีพต่อไป และเป็นการสอดคล้องกับพระราชดำรัสชีวิตที่พอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9

ทำไมต้องเป็น New Cycles

ตอนแรกเริ่มผมคิดว่าเป็นโปรเจคที่จะทำให้เด็กได้มีกิจกรรม ออกกำลังกายเท่านั้น แต่เมื่อผมลงพื้นที่แล้ว ผมคิดว่าปัญหาที่เกิดขึ้นเริ่มจากความคิดของคนในชุมชน ผมต้องการให้คนในชุมชนเห็นว่า การซ่อมจักรยานใช้เทคนิคไม่ยาก ถ้าไปซ่อมที่ร้าน ก็มีค่าใช้จ่าย ปัญหานี้ไม่ได้อยู่ที่การซ่อมจักรยาน แต่มีความคิดว่าเราสามารถซ่อมได้ ผมเชื่อว่าถ้าคนในชุมชนสามารถเปลี่ยนมุมมองเปลี่ยนความคิด ก็จะสามารถหาทางออก และหลุดพ้นจากความยากจน เนื่องจากเด็กในชุมชน ไม่มีความรู้ ตั้งใจทำงานแบบหาเช้ากินค่ำ ได้รับเงินไปวันๆ ถ้าเรียนรู้การซ่อมจักรยาน จะทำไห้เกิดความมั่นใจในตนเอง คิดว่าเราทำได้นะ ในอนาคตสามารถพัฒนาต่อเป็นการซ่อมรถมอเตอร์ไซค์ และสามารถต่อยอดไปเรียนวิศวะซ่อมเครื่องกล  สิ่งเหล่านี้จะพาเขาออกจากวงจรความยากจนได้ถาวร เป็นการเรียนรู้ในการแก้ปัญหาและหาทางออก เลยได้ชื่อนี้เพราะ เป็นการปรับเปลี่ยนความคิด ให้คนในชุมชน หลุดออกจากไซเคิลเดิมๆ